sinetown

Marine Atlan’ın La Gradiva ’sı, bir grup lise öğrencisinin Pompeii’ye yaptıkları okul gezisini izliyor. Öğretmenlerinin peşinden yürüyen, kendi aralarında konuşan, flört eden, sıkılan, birbirleriyle dalga geçen, birilerine yaklaşırken birilerinden uzaklaşan bu gençler, tarihin en büyük felaketlerinden birinin izleri arasında kendi küçük dünyalarını kuruyorlar. Gezi ilerledikçe grubun içindeki ilişkiler, arzular, dışlamalar, aidiyetler ve kırılganlıklar da yavaş yavaş görünür hâle geliyor. Fakat film bu gençleri geçmişlerini, travmalarını, ailelerini ya da psikolojik motivasyonlarını açıklayarak kurmuyor. Kamera onların hayatlarını çözümlemek yerine bir süreliğine aralarına karışıyor ve onlarla birlikte yürüyor. Bazı filmler karakterlerini önümüze koyar ve bize onların hikâyelerini anlatır. Bazıları ise insanları bir süreliğine kameranın önünde tutar; onları davranışları, bakışları, sessizlikleri ve birbirleriyle kurdukları ilişkiler üzerinden tanımamıza izin verir. La Gradiva ikinci t...

Sessizce Uzaklaşmak: Bergman Island ve İlişkilerin Görünmez Çatlakları

Bazı filmler seyirciyi büyük olaylarla sarsar. Bazıları ise neredeyse hiçbir şey olmuyormuş hissi uyandırır. Bergman Island ikinci gruba ait. İlk bakışta ağır ilerleyen, hatta yer yer durağanlaşan anlatısı nedeniyle sabır isteyen bir film gibi görünür. Oysa filmin asıl hareketi karakterlerin içinde yaşanır. Mia Hansen-Løve, dramatik kırılmaları görünür kılmak yerine onları gündelik hayatın içine dağıtarak ilişkilerin daha sahici, daha tanıdık bir hâline yaklaşır. Sinemada bir evliliğin çıkmaza girmesi çoğu zaman belirli kalıplarla anlatılır. Büyük kavgalar, ihanetler, bağrışmalar ya da geri dönüşü olmayan yüzleşmeler... Çünkü dramatik olan budur. Bergman Island ise tam tersini yapar. Burada kimse birbirine bağırmaz. Kimse kötü biri değildir. Aldatma ya da nefret üzerine kurulmuş belirgin bir çatışma da yoktur. Buna rağmen filmin her sahnesinde Tony ile Chris arasındaki görünmez mesafenin biraz daha büyüdüğünü hissederiz. İşte filmin en güçlü yanı da burada yatar. Çünkü bazı ilişkiler...

Babam ve Oğlum: Geçmişin Kırıklıkları Arasında Büyümek

Çağan Irmak’ın Babam ve Oğlum filmi, ilk bakışta klasik bir baba-oğul melodramı gibi görünür. Yıllar sonra yeniden karşılaşan bir baba ile oğul; geçmişin kırgınlıkları, aile içi sessizlikler ve 12 Eylül’ün açtığı yaralar ekseninde bir araya gelir. Film, bu yönüyle Türkiye’nin yakın tarihindeki siyasal travmayı aile anlatısının merkezine yerleştirir. Fakat yapıta daha yakından bakıldığında, meselenin yalnızca iki birey arasındaki kişisel kırgınlıktan ibaret olmadığı görülür. Filmin asıl meselesi, bir kuşaktan diğerine aktarılması gereken toplumsal ve anlamsal sürekliliğin nasıl parçalandığıdır. Bu açıdan Babam ve Oğlum ; geleneksel toplumsal düzenin çözülüşünden modern politik öznenin doğuşuna, oradan da büyük anlatıların dağılmasıyla biçimlenen yeni bir özneleşme sürecine uzanan tarihsel kırılmanın hikâyesi olarak okunabilir. Buradaki “süreklilik” yalnızca toprağın, mülkün ya da soyadının devamı değildir. Aynı zamanda bir anlam dünyasının, değerler sisteminin, tarihsel hafızanın ve ge...