District 9, yönetmenliğini ve senaristliğini Neill Blomkamp'ın üstlendiği, Güney Afrika'nın ve insanlık tarihinin en karanlık sayfalarından biri olan Apartheid rejimine güçlü göndermelerde bulunan başarılı bir politik alegori.
Böylesine yerel ve tarihsel bir meseleyi evrensel bir söyleme dönüştüren en önemli unsur ise Blomkamp'ın alegorisini insan-uzaylı dikotomisi üzerinden kurması. Johannesburg semalarına gelen uzaylılar, gelişmiş teknolojilerine rağmen insanların insafına sığınmak zorunda kalıyor ve District 9 adı verilen bir tecrit bölgesine yerleştiriliyor. Böylece "öteki" olarak görülen uzaylılar, filmin dünyasında zaten ayrımcılığa uğrayan Nijeryalı göçmenlerin bile altında konumlandırılıyor.
İnsanlardan teknolojik olarak üstün olmalarına rağmen maruz kaldıkları dışlanma ve şiddetin tek gerekçesi, "insan" olmamalarıdır. Film de tam bu noktada, tarih boyunca ayrımcılığı meşrulaştıran bütün söylemlerin ne kadar kırılgan olduğunu gözler önüne seriyor.
Wikus'un geçirdiği dönüşüm ise filmin en güçlü dramatik hamlesini oluşturuyor. Bedeninin yavaş yavaş uzaylıya dönüşmesi, onun yalnızca fiziksel değil, toplumsal olarak da "öteki" hâline gelmesine neden oluyor. Böylece Wikus, daha önce parçası olduğu düzenin mağduruna dönüşürken; seyirci de onunla birlikte empati kurmaya başlıyor. Blomkamp'ın en büyük başarısı da burada yatıyor: "Öteki"ni anlamanın en etkili yolunun, bir anlığına da olsa onun bedeninde yaşamaktan geçtiğini gösteriyor.
Bu yönüyle District 9, yalnızca etkileyici bir bilim kurgu değil; ayrımcılık, yabancılaşma ve iktidar ilişkileri üzerine kurulmuş, güncelliğini hâlâ koruyan güçlü bir politik sinema örneği.
Yorumlar