Gerry Lane, eşi ve iki kızıyla sıradan ve mutlu bir hayat sürerken, trafikte sıkıştıkları bir sabah dünyayı altüst eden bir salgının ortasında kalır. İnsanları kısa sürede saldırganlaştıran bu virüs, basit bir ısırıkla bulaşır ve küresel ölçekte bir çöküşe yol açar. Eski bir BM görevlisi olan Gerry, ailesini güvenli bir yere yerleştirdikten sonra, krizi çözmek için yeniden sahaya dönmek zorunda kalır.
Filmin yönetmenliğini farklı türlerde çalışan Marc Forster üstlenirken, başrolde Brad Pitt yer alır. Pitt’in projeyi çocukları için kabul ettiğine dair söylemi, film boyunca merkezde duran aile temasını yalnızca anlatı düzeyinde değil, üretim niyeti düzeyinde de görünür kılar.
Zombi türü dendiğinde akla gelen ilk isim kuşkusuz George A. Romero’dur. Romero, zombiyi yalnızca bir korku unsuru olarak değil; çevre felaketi, tüketim toplumu ve politik yozlaşma üzerine kurulu bir alegori alanı olarak inşa etmiştir. Bu nedenle tür, zamanla yalnızca “hayatta kalma” anlatısı olmaktan çıkıp bir düşünme biçimine dönüşmüştür.
World War Z ise bu geleneğin dışında konumlanır. Film, salgının kökenine dair neredeyse hiçbir açıklama sunmaz; politik ya da psikanalitik bir neden-sonuç ilişkisi kurmakla ilgilenmez. Bu tercihin kendisi elbette meşrudur; zombi filmi olmak için alegori kurma zorunluluğu yoktur. Ancak film, bu boşluğu başka bir anlatı gücüyle de doldurmaz.
İlk olarak film, “aile” fikrini neredeyse dokunulmaz bir merkez olarak konumlandırır. Gerry Lane’in karakteri yalnızca bir kurtarıcı değil, aynı zamanda ideal baba figürüdür. Hikâye boyunca kayıp, yeniden bağ kurma ve koruma refleksi sürekli olarak bu aile mitinin etrafında döner. Bu durum, felaket anlatısını bireysel travmadan çok, çekirdek ailenin korunması üzerine kurulu bir güvenlik hikâyesine indirger.
İkinci olarak film, politik boşluğunu tamamen nötr bir alan olarak bırakmaz. Salgının ilk aşamalarında uğranılan duraklar—Kuzey Kore ve Orta Doğu coğrafyaları—tesadüfi olmaktan ziyade belirli bir jeopolitik bakışın izlerini taşır. Tehdit dışarıdan gelen, öngörülemez “öteki” üzerinden kodlanır; merkez ise Batı aklı ve kurumsal çözüm üretme kapasitesidir.
Son olarak film, görsel ölçekte etkileyici olmasına rağmen türün potansiyelini genişletmez. Ne [REC] gibi dar alanda yoğun bir korku üretir, ne de 28 Weeks Later gibi politik gerilimi derinleştirir. Aksine, büyük prodüksiyonun güvenli alanında dolaşır; steril, kontrollü ve çatışmayı sürekli “çözülebilir bir kriz” olarak çerçeveleyen bir yapı kurar.
Bu nedenle World War Z, zombi sinemasını dönüştürmek yerine onu büyük bütçeli bir aksiyon şablonuna indirger. Felaket, burada düşünsel bir kırılma değil; seyirlik bir problem çözme egzersizidir.
Yorumlar