Waltz with Bashir, yönetmen Ari Folman'ın kendi savaş deneyiminden yola çıkarak hafızanın, travmanın ve suçluluk duygusunun izini sürdüğü sıra dışı bir animasyon-belgesel. Film, Sabra ve Şatila mülteci kamplarında yaşanan katliamın tanıklarından biri olan bir askerin, bastırdığı anılarını yeniden hatırlama çabasını anlatıyor.
Folman, bu kişisel yolculuğu yalnızca bir hatırlama süreci olarak değil, aynı zamanda kolektif belleğin nasıl işlediğine dair bir sorgulamaya dönüştürüyor. Yönetmen, askerle birlikte geçmişin parçalarını bir araya getirirken, seyirciyi de unutulmuş ya da bilinçli olarak bastırılmış bir tarihle yüzleşmeye davet ediyor.
Filmin en çarpıcı tercihi ise bunu animasyon aracılığıyla yapması. İlk bakışta gerçekliği perdeleyen bir teknik gibi görünen animasyon, burada tam tersine travmanın parçalanmış doğasını görünür kılan bir anlatım biçimine dönüşüyor. Gerçek görüntülerin temsil etmekte zorlandığı kâbusları, hatırlama süreçlerini ve bilinçaltını, animasyon çok daha etkili bir şekilde ifade edebiliyor.
Bu yönüyle Waltz with Bashir, yalnızca bir savaş belgeseli değil, aynı zamanda görüntü çağında hafızanın nasıl köreldiğine dair güçlü bir eleştiri sunuyor. Savaş görüntülerini de reklamları da aynı kayıtsızlıkla tüketmeye alışmış modern seyircinin belleğini sarsmaya çalışıyor. Ve bunu, paradoksal biçimde, gerçeği doğrudan göstermeyerek başarıyor. Animasyonun yapaylığı, unutulmuş hakikatin yeniden görünür olmasının en güçlü aracına dönüşüyor.
Yorumlar